Khi bốn kỹ năng không còn được nhìn nhận hoàn toàn tách biệt
Trong nhiều phương pháp học ngoại ngữ, Nghe, Nói, Đọc và Viết thường được phân chia thành những nhóm kỹ năng riêng để thuận tiện cho việc xây dựng giáo trình, tổ chức lớp học và theo dõi tiến độ. Cách tiếp cận này có giá trị nhất định trong quá trình học, đặc biệt khi người học cần củng cố từng năng lực cụ thể.
Tuy nhiên, trong các tình huống sử dụng tiếng Anh thực tế, người dùng thường phải vận dụng nhiều kỹ năng cùng lúc. Một sinh viên có thể cần đọc tài liệu, chọn lọc thông tin và viết tóm tắt; trong khi tại môi trường làm việc, một cuộc họp có thể đòi hỏi người tham gia vừa nghe thông tin, ghi nhớ nội dung vừa phản hồi bằng lời nói.
Từ góc độ khảo thí, điều này thúc đẩy sự quan tâm đến các dạng bài đánh giá năng lực kết hợp. Thay vì chỉ xem xét từng kỹ năng ở những câu hỏi độc lập, một số bài thi chuẩn hóa thiết kế nhiệm vụ yêu cầu thí sinh huy động từ hai kỹ năng trở lên để hoàn thành cùng một yêu cầu.
Bài thi tích hợp và sự thay đổi trong cách tiếp cận việc học tiếng Anh
PTE Academic là một ví dụ về bài thi áp dụng cách tiếp cận tích hợp kỹ năng. Theo Pearson, điểm của bốn kỹ năng giao tiếp gồm Listening, Reading, Speaking và Writing được tính dựa trên các câu hỏi đánh giá từng kỹ năng riêng lẻ hoặc kết hợp với những kỹ năng khác.
Chẳng hạn, dạng bài Retell Lecture yêu cầu thí sinh nghe một bài giảng rồi trình bày lại những nội dung chính bằng lời nói. Theo hướng dẫn chấm điểm của Pearson, dạng bài này có thể đóng góp vào điểm Listening, Speaking, Pronunciation và Oral Fluency.
Một ví dụ khác là Summarize Written Text, trong đó người thi đọc một đoạn văn bản học thuật và viết phần tóm tắt bằng ngôn ngữ của mình. Pearson cũng xác định đây là một nhiệm vụ kết hợp giữa Reading và Writing, phản ánh cách các kỹ năng có thể được sử dụng đồng thời trong học tập.
Cách thiết kế này khiến quá trình chuẩn bị cho bài thi không chỉ xoay quanh việc cải thiện từng kỹ năng riêng biệt. Người học còn cần phát triển khả năng tiếp nhận thông tin, xác định ý chính, ghi nhớ những nội dung quan trọng và chuyển hóa thông tin thành một câu trả lời phù hợp với yêu cầu của nhiệm vụ.
Theo ông Peter Phạm, Giám đốc Vận hành PTE Magic, các dạng bài tích hợp đặt ra một yêu cầu khác so với việc chỉ luyện từng kỹ năng độc lập: “Điểm đáng chú ý của dạng bài tích hợp là người học cần hiểu thông tin đầu vào trước khi chuyển hóa thành câu trả lời. Vì vậy, quá trình luyện tập nên hướng đến khả năng xử lý và diễn đạt thông tin, thay vì chỉ ghi nhớ một cấu trúc câu hay một bài mẫu cố định.”
Từ góc độ đào tạo, cách tiếp cận này cũng gợi mở một hướng luyện tập khác: thay vì phân tách hoàn toàn bốn kỹ năng, người học có thể kết hợp chúng trong cùng một hoạt động. Ví dụ, nghe một nội dung ngắn rồi tóm tắt bằng lời nói, đọc một đoạn văn rồi viết lại ý chính, hoặc nghe và ghi lại những thông tin quan trọng trước khi diễn đạt lại.
Từ “học từng kỹ năng” đến “kết nối các kỹ năng”
Sự xuất hiện của các nhiệm vụ tích hợp không đồng nghĩa với việc việc học từng kỹ năng riêng biệt trở nên không cần thiết. Ngược lại, nền tảng về từ vựng, ngữ pháp, phát âm, đọc hiểu hay khả năng nghe vẫn đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành năng lực ngôn ngữ.
Điểm khác biệt nằm ở cách người học kết nối những nền tảng đó khi xử lý một nhiệm vụ cụ thể. Khi yêu cầu của bài thi gần hơn với việc tiếp nhận và sử dụng thông tin liên tục, quá trình luyện tập cũng có thể chuyển từ ghi nhớ câu trả lời sang phát triển khả năng hiểu, chọn lọc và diễn đạt nội dung.
Với người học tiếng Anh phục vụ mục tiêu học tập hoặc làm việc trong môi trường quốc tế, đây có thể là một góc tiếp cận đáng lưu ý. Việc làm quen với các hoạt động kết hợp nghe - nói, đọc - viết hoặc nhiều kỹ năng khác có thể giúp quá trình học ngoại ngữ tiệm cận hơn với cách ngôn ngữ được sử dụng trong các tình huống thực tế.
Bài thi PTE Academic được thiết kế với các nhiệm vụ tích hợp kỹ năng nhằm phản ánh cách các kỹ năng ngôn ngữ thường được sử dụng kết hợp trong đời sống và môi trường học thuật.
Trong bối cảnh người học ngày càng quan tâm đến khả năng sử dụng tiếng Anh bên cạnh mục tiêu đạt chứng chỉ, việc chuyển từ tư duy “học từng kỹ năng” sang “kết nối các kỹ năng” có thể trở thành một hướng tiếp cận đáng cân nhắc trong quá trình học và luyện thi.
