Không xem áo dài là một sản phẩm thời trang đơn thuần, nhà thiết kế Nguyễn Lan Vy lựa chọn dành phần lớn hành trình sự nghiệp để theo đuổi những dự án văn hóa, nơi tà áo truyền thống trở thành cầu nối giữa di sản và đời sống đương đại. Với chị, mỗi chương trình nghệ thuật không chỉ là một sân khấu trình diễn, mà còn là cách kể lại câu chuyện của văn hóa Việt bằng ngôn ngữ của thời đại.
Quan điểm ấy tiếp tục được thể hiện rõ tại Tuần lễ Áo dài Huế 2026, khi Nguyễn Lan Vy đảm nhận vai trò tổng đạo diễn chương trình khai mạc và cùng ê-kíp giới thiệu bộ sưu tập "Áo dài Huế – Dòng chảy di sản hội nhập". Thay vì chỉ tập trung vào yếu tố thị giác, chương trình được xây dựng như một hành trình kết nối giữa quá khứ và hiện tại, đưa hình ảnh áo dài bước ra khỏi khuôn khổ của một trang phục truyền thống để trở thành biểu tượng văn hóa có sức sống trong nhịp sống hôm nay.
Hành trình trở về từ những cơ hội quốc tế
Ít ai biết rằng trước khi gắn bó với các dự án văn hóa trong nước, Nguyễn Lan Vy từng có nhiều năm học tập và làm việc tại New Zealand. Sau khi tốt nghiệp các chuyên ngành Kinh tế và Ngoại ngữ tại Việt Nam, chị tiếp tục theo học chương trình thạc sĩ về Quản trị kinh doanh và Đạo diễn sân khấu lễ hội, mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp trong môi trường quốc tế.
Thế nhưng, thay vì lựa chọn một con đường ổn định ở nước ngoài, chị quyết định trở về Việt Nam để bắt đầu lại từ chính niềm đam mê đã theo mình từ thuở nhỏ.
Là người con của Huế – vùng đất gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của tà áo dài – Nguyễn Lan Vy cho biết hình ảnh những người phụ nữ trong tà áo truyền thống đã trở thành ký ức quen thuộc của tuổi thơ. Những buổi chợ sớm, ngày lễ, hay đơn giản là bữa cơm gia đình đều có sự hiện diện của áo dài như một phần tự nhiên trong đời sống.
Chính những ký ức ấy đã nuôi dưỡng tình yêu với quốc phục Việt, để rồi nhiều năm sau trở thành định hướng xuyên suốt trong con đường sáng tạo của chị.
Làm văn hóa nhiều hơn làm kinh doanh
Theo Nguyễn Lan Vy, áo dài là một loại hình di sản đặc biệt bởi nó chứa đựng giá trị lịch sử, mỹ thuật và bản sắc dân tộc. Vì vậy, việc sáng tạo trên nền tảng áo dài luôn đi kèm trách nhiệm gìn giữ những giá trị cốt lõi.
"Nếu chỉ nhìn áo dài dưới góc độ thương mại, rất khó để đi đường dài. Điều khiến tôi gắn bó với công việc này nhiều năm qua không phải là lợi nhuận, mà là cảm giác mình đang góp một phần nhỏ để gìn giữ và kể tiếp câu chuyện văn hóa Việt."
Chị cho rằng mỗi thiết kế áo dài đều cần tôn trọng tinh thần truyền thống trước khi nghĩ đến sự đổi mới. Người làm nghề có thể sáng tạo về chất liệu, màu sắc hay ngôn ngữ trình diễn, nhưng không được đánh mất bản sắc vốn làm nên giá trị của quốc phục.
Bởi vậy, thay vì tập trung phát triển thương hiệu theo hướng thương mại, Nguyễn Lan Vy lựa chọn đồng hành với các lễ hội văn hóa, chương trình nghệ thuật và hoạt động xúc tiến du lịch, nơi áo dài được tiếp cận như một biểu tượng văn hóa hơn là một sản phẩm thời trang.
Đưa áo dài bước vào không gian lễ hội và du lịch
Trong nhiều năm qua, Nguyễn Lan Vy là người đứng sau hàng loạt chương trình nghệ thuật quy mô như Festival Huế 2018, Ngày hội Áo dài Huế 2020, Áo dài Show, Huế vàng son, Thiên thần Việt, Chợ quê ngày hội 2022, Sắc hè Đà Nẵng, Enjoy Đà Nẵng 2024, Sắc màu Đà Nẵng 2024 cùng nhiều sự kiện văn hóa, du lịch khác.
Điểm chung của các chương trình là việc khai thác giá trị văn hóa bản địa bằng ngôn ngữ sân khấu hiện đại, qua đó tạo nên những trải nghiệm mới cho công chúng và du khách.
Theo chị, áo dài sẽ chỉ thực sự sống khi được hiện diện trong đời sống, trong các hoạt động cộng đồng, lễ hội, du lịch và giao lưu quốc tế, thay vì chỉ xuất hiện trong bảo tàng hay những dịp lễ mang tính nghi thức.
Một dấu mốc mới trên hành trình gìn giữ di sản
Mới đây, Nguyễn Lan Vy được bổ nhiệm giữ cương vị Phó Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam. Đây được xem là cột mốc đáng nhớ sau nhiều năm kiên trì theo đuổi các dự án văn hóa gắn với quốc phục.
Đối với nữ đạo diễn, vai trò mới không chỉ là sự ghi nhận cho những nỗ lực đã qua mà còn mở ra thêm trách nhiệm trong việc kết nối các nhà nghiên cứu, nghệ nhân, nhà thiết kế và cộng đồng để cùng lan tỏa giá trị của áo dài Việt.
Sau Tuần lễ Áo dài Huế 2026, chị cùng ê-kíp tiếp tục chuẩn bị cho các chương trình xúc tiến du lịch tại Huế, Đà Nẵng và một số dự án hợp tác quốc tế, đồng thời xây dựng chuỗi hoạt động phục vụ mùa lễ hội cuối năm.
Với Nguyễn Lan Vy, hành trình cùng tà áo dài vẫn còn rất dài. Điều chị theo đuổi không chỉ là tạo nên những bộ sưu tập đẹp hay những sân khấu ấn tượng, mà là góp phần để mỗi lần tà áo dài xuất hiện, công chúng lại có thêm một cơ hội cảm nhận vẻ đẹp của văn hóa Việt bằng những cách gần gũi và sống động hơn.
