Tiếng Anh được đặt vào một vai trò mới trong trường học
Ngày 27/10/2025, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025–2035, tầm nhìn đến năm 2045”. Mục tiêu hướng tới việc nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh, mở rộng hoạt động dạy học bằng tiếng Anh và từng bước xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh trong trường học.
Quy mô nguồn lực cần chuẩn bị cho mục tiêu này cũng khá lớn. Theo tính toán của Bộ Giáo dục và Đào tạo, ngành giáo dục cần bổ sung khoảng 22.000 giáo viên tiếng Anh đến năm 2030, gồm khoảng 12.000 giáo viên mầm non và gần 10.000 giáo viên tiểu học. Ít nhất 200.000 giáo viên cũng cần được bồi dưỡng khả năng giảng dạy bằng tiếng Anh.
Đến tháng 8/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục lấy ý kiến về bộ tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá các cơ sở giáo dục khi triển khai đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai. Điều này cho thấy chủ trương đang dần được cụ thể hóa thành các yêu cầu triển khai trong hệ thống giáo dục.
Không chỉ tăng số tiết học ngoại ngữ, định hướng lớn hơn là tạo môi trường để tiếng Anh được sử dụng thường xuyên trong học tập, giao tiếp và từng bước trở thành một công cụ phục vụ việc tiếp nhận kiến thức.
Khi học tiếng Anh không còn chỉ để vượt qua một kỳ thi
Khi tiếng Anh được đặt trong một vai trò rộng hơn trong trường học, cách người học tiếp cận ngoại ngữ cũng cần thay đổi. Việc học khó chỉ dừng ở ghi nhớ từ vựng, ngữ pháp hay luyện kỹ thuật xử lý một số dạng bài.
Người học sẽ cần khả năng nghe, nói, đọc và viết đủ để tiếp nhận kiến thức, trao đổi thông tin và sử dụng tiếng Anh trong những bối cảnh thực tế. Mục tiêu vì thế có thể dần chuyển từ “học để đạt điểm” sang “học để sử dụng”.
Từ thực tế đào tạo PTE Academic, PTE MAGIC ghi nhận phần lớn người học vẫn bắt đầu bằng những mục tiêu khá cụ thể như điểm số, hồ sơ du học hoặc điều kiện đầu vào. Tuy nhiên, khi nhu cầu sử dụng tiếng Anh ngày càng mở rộng, bài toán của các đơn vị đào tạo cũng không thể chỉ dừng ở việc giúp người học vượt qua một kỳ thi.
Theo ông Phạm Tuấn Phước, Giám đốc Điều hành PTE MAGIC, nếu tiếng Anh từng bước trở thành một công cụ được sử dụng thường xuyên hơn trong học tập và môi trường quốc tế, ngành đào tạo cũng cần xây dựng năng lực có thể tiếp tục được sử dụng sau kỳ thi.
“Trong dài hạn, người học sẽ không chỉ được đánh giá bằng việc họ sở hữu chứng chỉ nào, mà còn bằng khả năng sử dụng tiếng Anh để học tập, tiếp nhận kiến thức và thích nghi với môi trường quốc tế. Vì vậy, vai trò của đơn vị đào tạo cũng cần thay đổi để không chỉ giúp người học đạt mức điểm mong muốn, mà còn tạo được nền tảng để năng lực đó tiếp tục có giá trị sau khi kỳ thi kết thúc”, ông Phước nhận định.
Theo ông, sự thay đổi này cũng đặt ra yêu cầu mới đối với các chương trình đào tạo tiếng Anh. Lộ trình học cần được xây dựng từ mục tiêu sử dụng ngôn ngữ, năng lực hiện tại và kế hoạch dài hạn của từng người học, thay vì áp dụng cùng một cách tiếp cận cho mọi mục tiêu.
Chứng chỉ sẽ trở thành một cột mốc trong hành trình dài hơn
Trong bối cảnh đó, vai trò của các chứng chỉ tiếng Anh quốc tế cũng có thể được nhìn nhận theo một cách khác.
Với những bài thi đánh giá năng lực như PTE Academic, điểm số vẫn có ý nghĩa khi người học cần đáp ứng điều kiện đầu vào, hồ sơ du học hoặc các yêu cầu cụ thể. Tuy nhiên, chứng chỉ chỉ phản ánh năng lực tại một thời điểm và phục vụ một giai đoạn nhất định.
Điều người học cần chuẩn bị sau đó là khả năng sử dụng tiếng Anh trong môi trường mà họ hướng tới. Một người đạt đủ điều kiện để nhập học vẫn cần đọc tài liệu, nghe giảng, thuyết trình, trao đổi với giảng viên và thích nghi với việc học tập bằng tiếng Anh.
Vì vậy, thay vì chỉ đặt câu hỏi “cần bao nhiêu điểm PTE”, người học có thể bắt đầu từ những câu hỏi rộng hơn: năng lực hiện tại đang ở đâu, tiếng Anh sẽ được sử dụng cho mục tiêu nào và khoảng cách nào cần được thu hẹp trước khi bước vào môi trường mới.
Từ góc nhìn của ông Tuấn Phước, đây cũng là cách để việc luyện thi PTE Academic được đặt trong một hành trình dài hơn. Điểm số vẫn là một cột mốc cần chinh phục, nhưng không nên trở thành giới hạn của quá trình học tiếng Anh.
Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, sự thay đổi quan trọng vì thế không chỉ nằm ở chương trình giảng dạy, mà còn ở cách người học nhìn nhận giá trị của ngoại ngữ. Chứng chỉ có thể mở ra một cánh cửa, nhưng năng lực sử dụng tiếng Anh mới quyết định người học có thể đi được bao xa sau cánh cửa đó.
